۰
تاریخ انتشار :
شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۵۶

خارج نزدیک روسیه به چه درد آمریکا می خورد؟

خارج نزدیک روسیه به چه درد آمریکا می خورد؟
دیدبان روسیه: دیدار جان بولتون مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهور آمریکا از کشورهای جنوب قفقاز امروز شنبه آغاز مي‌شود. "عقاب" اصلی کاخ سفید پنهان نمی‌کند: او برای پیش بردن منافع آمریکا به منطقه سفر می‌کند. ولی او ابتدا روانه مسکو مي‌شود تا اوضاع سوریه و ایران را بررسی کند. تدارک ملاقات دیگر ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ هم بند جداگانه دیدار است.


► سفر ترانزیت از مسکو

جان بولتون مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهور آمریکا روز شنبه وارد مسکو مي‌شود، ولی بخش رسمی دیدار روز دو‌شنبه آغاز خواهد شد. دستور کار نهایی و فهرست مقاماتی که مهمان بلندمرتبه با آنها ملاقات می‌کند، هنوز تعیین نشده است. یوری اوشاکوف دستیار رئیس جمهور روسيه اعلام نمود طرف آمریکایی درخواست کرده ملاقات با نیکولای پاتروشف دبیر شورای امنیت و سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه ترتیب داده شود. در نهاد سیاست خارجی روسيه توضیح داده شد، هنوز طرفین بطور نهایی در مورد برنامه قرار نگذاشته‌اند.

مسکو قصد دارد مسئله دارایی دولتی دو سال قبل ضبط شده در آمریکا را مطرح کند. ماریا زاخارووا نماینده رسمی وزارت خارجه روسيه اعلام نمود "موضوع از دستور کار خارج نشده بود، طی هر تماس با همکاران آمریکایی ما این موضوع را در سطوح مختلف مطرح می‌کنیم".

بولتون بنوبه خود قصد دارد اوضاع سوریه و نامطلوب بودن شرکت ایران در حل و فصل امور پس از درگیری را به میان آورد. در آستانه دیدار وی از مسکو معلوم شد آمریکایی‌ها راهبرد جدید جنگ سوریه را طراحی می‌کنند که متوجه بیرون راندن نظامیان ایرانی از کشور می‌باشد، امری که مسکو با آن موافق نیست.

مسئله ایران، در رابطه با تحریم‌های جدیدی که در ماه نوامبر به اجرا گذاشته مي‌شود، برای واشنگتن جالب توجه است. هم مسکو و هم اتحادیه اروپا با این اقدامات مخالف هستند، ولی مقامات آمریکایی تلاش برای قانع کردن جامعه جهانی به صحت اقدام خود را ادامه می‌دهند.

موضوع دیگری که در مذاکره با پاتروشف مطرح مي‌شود تدارک ملاقات جدید رؤسای جمهور روسیه و آمریکا خواهد بود. فعلاً معلوم نیست ملاقات چه وقتی و کجا می‌تواند برگزار شود. امکان دارد رؤسای جمهور دوباره در هلسینکی ملاقات نمایند.


► توازن شکننده

"عقاب" آمریکایی سپس به آذربایجان سفر می‌کند. روز چهارشنبه در باکو در انتظار وی خواهند بود. علاوه بر امور امنیت منطقه‌ای، او در مذاکره با مقامات آذربایجانی مسئله تحویل مواد انرژی‌زا به متحدان آمریکا را مطرح می‌کند. اساساً اروپا مطرح خواهد بود، که گاز آذربایجان در آن به عنوان جایگزین گاز روسيه قلمداد مي‌شود.

واشنگتن از پروژه ساخت راهروی گازی جنوبی برای انتقال از میدان "شاه دنیز 2" آذربایجان حمایت می‌کند. ضمناً آمریکایی‌ها معتقدند مواد انرژی‌زای قفقاز جنوبی رقیبی برای گاز تقطیر شده آنها نیست. اما خط لوله گاز "جریان شمالی 2" روسيه را چنین رقیبی تلقی می‌کنند.

نورلان قاسم‌اف صاحبنظر قفقاز شناس در توجیه حمایت از پروژه‌های انرژی آذربایجان به این اشاره می‌کند که اساساً شرکت‌های غربی در آنها سرمایه گذاری کرده‌اند: "بریتیش پترولیوم یکی از صاحبان اصلی سهام و سرمایه گذاری کننده بزرگ در میدان گاز شاه دنیز است. شرکت "شل" هم در باکو فعالیت می‌کند". قاسم‌اف خاطر نشان می‌کند آمریکایی‌ها به امنیت این پروژه‌ها و حفظ سرمایه گذاری‌های خود فوق العاده علاقه‌مند هستند.

حاد شدن احتمالی اوضاع در ناگورنو قره‌باغ، در شرایط وقایع سیاسی داخلی جاری در ارمنستان، مایه نگرانی واشنگتن مي‌شود و بولتون این موضوع را در ایروان بررسی می‌کند.

قاسم‌اف می‌گوید: "پس از تغییر قدرت در ارمنستان روند حل و فصل مسئله قره‌باغ در موقعیت پا در هوا قرار گرفت. سابقاً اقلاً مذاکره شده و برنامه‌های صلح جویانه طراحی و طرفین برای رعایت آنها سعی می‌کردند. سر کار آمدن نیکول پاشینیان از طرف صلحجویان خارجی و از جمله روسیه و آمریکا به عنوان ضرورت راه انداختن دوباره روند مذاکره در مورد قره‌باغ ارزیابی شد. اینک، وقتی سیاستمداران ارمنی مشغول امور انتخاباتی هستند، احوال رادیکال شدت می‌یابد. آمریکایی‌ها امکان منتهی شدن این اوضاع به حاد شدن درگیری را منتفی نمی‌دانند. ولی هیچ کسی به جنگ در قفقاز نیاز ندارد. اول خطوط لوله زیر ضربه قرار خواهند گرفت".

قاسم‌اف نتیجه‌گیری می‌کند: واشنگتن برای حفظ توازن شکننده به حمایت مسکو نیاز دارد که همچنان در منطقه داور و صلحجوی اصلی قلمداد مي‌شود. "روسيه یکی از رؤسای گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا در مورد حل مسئله قره‌باغ است. باکو و ایروان چشم به مسکو داشته و نقش آن در حفظ ثبات در منطقه را قبول می‌کنند. در غرب این امر درک مي‌شود، به همین دلیل بولتون ابتدا برای مشورت به پایتخت روسيه رفت".


► نقش جغرافیایی ماوراء قفقاز

مشاور رئیس‌جمهور آمریکا در مذاکرات خود با مقامات آذربایجان، ارمنستان و گرجستان همان موضوع مطرح شده در روسيه، یعنی اوضاع خاورمیانه را به میان خواهد آورد. او می‌خواهد اهمیت "نقش جغرافیایی" قفقاز برای ایران، روسیه و ترکیه را درک کند.

برغم روابط باثبات کشورهای جنوب قفقاز با تهران، صاحبنظرانی که خبرگزاري ريا نووستي از آنها پرسش کرده معتقدند بولتون می‌تواند از آنها دعوت کند تحریم‌های ایران را رعایت کنند. آندری دویاتکوف (Andrei Devyatkov) کارمند علمی ارشد انستیتوی اقتصاد فرهنگستان علوم روسيه می‌گوید: "هم آذربایجان و هم ارمنستان تعامل با تهران، در وهله اول در حوزه اقتصادی، را تعمیق می‌کنند. باکو حتی در زیرساخت ایران سرمایه گذاری می‌کند. در وهله اول بخشی از راهروی بين‌المللي شمال - جنوب در نظر است. ولی واشنگتن سعی دارد در حداکثر ممکن ایران را از پروژه‌های اقتصادی با کشورهای قفقاز، و از طریق آنها از روابط اقتصادی با روسيه، منزوی کند.

رافائل ستاراف صاحبنظر سیاسی مقیم ایالات متحده اطمینان دارد بحران رو به عمیق‌تر شدن در روابط روسیه و آمریکا موضوع دیگری است که بولتون در قفقاز مطرح می‌کند.

ستاراف معتقد است "آمریکا ساخت نوعی "کمر امنیتی" از کشورهای پساشوروی علیه روسيه، چون اقدام ایالات متحده در جهت تأسیس گوآم در سال‌های 1990، را منتفی نمی‌داند. ولی امروز اوضاع حوزه انرژی، اقتصاد و سیاست در این منطقه از آن دوران تفاوت دارد و کشورهای جامعه مشترک‌المنافع نمی‌توانند به خود اجازه انتخاب بین مسکو و واشنگتن را بدهند. آنها به همکاری با هر دو کشور علاقه‌مند هستند".

دستور کار دیدار از گرجستان هم که آخرین بند سفر بولتون به ماوراء قفقاز است همان امور امنیت، انرژی و اقتصاد خواهد بود. مشاور ترامپ قصد دارد در تفلیس موافقتنامه بازرگانی آزاد بین گرجستان و ایالات متحده را بررسی و برای امضا آماده کند. بولتون به مبارزه انتخابات ریاست جمهوری در حال آغاز شدن در کشور هم توجه می‌کند.

دویاتکوف می‌گوید "گرجستان شریک کلیدی ایالات متحده و ناتو در منطقه بوده و بولتون نمی‌تواند حمایت مشترک آنها از تفلیس در اموری چون درگیریهای منطقه‌ای، همگرایی و ناتو را بیان نکند. امکان دارد مسئله فعالیت لابراتور بیولوژیک "لوگار" در گرجستان هم مطرح شود". این صاحبنظر ضمناً می‌گوید مذاکره محتوایی خواهد بود.
کد مطلب: ۶۳۱۹
مرجع : بخش رسانه ای سفارت ج.ا.ایران در روسیه
نام شما

آدرس ايميل شما