۰
تاریخ انتشار :
چهارشنبه ۵ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۵۸
در حوالی میدان سرخ (قسمت دهم)

نگاهی به آزادی اقوام در روسیه

نگاهی به آزادی اقوام در روسیه
دیدبان روسیه: چند سال پیش "ولایمیر پوتین" در گفتگویی به ویژگی و خصوصیات مردم روسیه اشاره کرد و معتقد بود که این کشور را کسی نمی‌تواند با عقل درک و با معیارهای معمولی اندازه گیری کند، چرا که فرهنگ روس‌ها از لایه‌های مختلف و متنوع برخوردار است و اگر کسی می‌خواهد این کشور را لمس کند، باید باله‌های کلاسیک تماشا کند، چایکوفسکی گوش دهد و تلستوی، چخوف و گوگل و ... بخواند. در کنار اینها اما مهمترین راه صحبت کردن با مردم روسیه است و آن هنگام خواهید فهمید که روس‌ها اصلا پیچیده نیستند. در گپ‌و‌گفت با افراد از قومیت‌های مختلف و به خصوص در شهرهای گوناگون روسیه به خوبی نوع نگرش اقوام مختلف به یکدیگر را در خواهید یافت و اگر کمی دقیق‌تر شوید، حتما متوجه تفاوت سلیقه‌ها و بعضا نگاه‌های از بالا به پایین برخی نسبت به قومی دیگر خواهید شد. این موضوع در همه جوامع کم یا زیاد وجود دارد، اما هنگامی که با کثرت اقوام روبرو می‌شویم، اگر سیاستگذاری صحیحی تدوین و اعمال نشود، می‌تواند خطرات زیربنایی عمیقی داشته باشد که آثار آن برای همیشه در تاریخ و فرهنگ یک ملت حک شود.

شاید برای شما جالب باشد که بدانید پهناورترین کشور جهان از بیش از 190 قوم تشکیل شده است که اگر بخواهیم به ترتیب فراوانی به آنها اشاره کنیم، باید از قوم‌های روسی، تاتاری، اوکراینی، باشقیرستانی، چوواشی، چچنی، ارمنی، داغستانی، قزاقی و آذری در ابتدا یاد کرد. اما چگونه دولتمردان کشوری به این وسعت و با جمعیت 145 میلیونی نفری و فراوانی و گستردگی قومی توانسته‌اند اتحاد میان اقوام را حفظ کنند تا بدان جا که بنابر نظرسنجی‌ها، میزان وطن‌پرستی میان آنها حدود 80 تا 87 درصد باشد.

یک پرسش اصلی در رابطه با هر ملتی وجود دارد: «چه چیزی ما را متحد می کند؟»

به این سوال از جنبه‌های مختلف می‌توان پاسخ داد؛ برخی دولت‌ها ترسیم یا وجود یک دشمن واحد را اتحاد بخش یک ملت می‌دانند و برخی دیگر توسعه اقتصادی؛ به نظر می‌رسد که روس ها برای پاسخ به این پرسش اساسی ضمن تاکید بر هدفی مشترک، تساهل و تسامح میان اقوام را عامل اتحاد جامعه و ملت روسیه می‌دانند و با تکیه بر همین اصل، دولت همواره درصدد است مردم را از سیاست‌زدگی دور نگه دارد و جنبه‌های فرهنگی و اجتماعی آنها را پررنگ‌تر کند. فضای جامعه روسیه به گونه‌ای است که کمترین نگرانی شهروندان در رابطه با موضوعاتی نظیر محدودیت در حقوق مدنی، دموکراسی و آزادی بیان می باشد (4 درصد). برآیند این عوامل سبب شده است تا امروز تنها هفت در صد جامعه موضوع اقوام را به عنوان یک خطر احساس کنند؛ حال آنکه 17 درصد در سال 1999 این موضوع را یک خطر می‌دانستند.

اگر بخواهیم مهمترین رفتار و سیاستگذاری‌های دولت در خصوص وحدت اقوام در روسیه را مورد بررسی قرار دهیم، قطعا سه عامل جایگاه ویژه‌ای خواهد داشت:

۱- استفاده از جایگاه و ظرفیت فرهنگ برای اتحاد اقوام: دولت روسیه به حقوق اقوام توجه ویژه‌ای دارد و همواره تاکید می‌کند که در مدارس زبان مادری در کنار زبان روسی تدریس شود و دانش آموزان در کنار تاریخ روسیه، سرگذشت قوم خود را نیز مورد مطالعه قرار دهند. از همین رو کرملین تاکید دارد که زبان روسی به عنوان زبان دولتی و زبان تعاملات بین اقوام است و حتما باید به آن توجه داشت، اما از سوی دیگر زبان مادری را نیز به هیچ عنوان نمی‌توان نادیده گرفت، چرا که زبان‌های اقوام روسیه بخش جدایی ناپذیر فرهنگ ملیت‌های این کشور است.

nf00004672-1.mp4

۲- تخصیص بودجه و پیگری مطالبات اقوام: چهار سازمان بر موضوع اقوام در روسیه تمرکز دارند: نخست شورای روابط بین اقوام است که شخص رئیس جمهور ریاست آن را بر عهده دارد. همچنین آژانس فدرال، کمیته  امور اقوام در پارلمان و شورای اقوام روسیه از دیگر نهادهایی هستند که وضعیت و مطالبات اقوام را مورد بررسی قرار می دهند.

جالب است بدانید که رئیس‌جمهور هر ساله جایزه‌ای به مبلغ دو و نیم میلیون روبل به منظور تحکیم وحدت میان اقوام اعطا می‌کند که البته نامزدهای دریافت این جایزه می‌توانند یک استاد دانشگاه و یا از بین آکادمیسین‌های روسیه، منتخبین در حوزه علوم اجتماعی و علوم تاریخ و زبان‌شناسی، شوراهای علمی و دانشمندان سازمان های فرهنگی، علمی و آموزشی فعال در حوزه روابط ‌بین الملل، سازمان های خودمختار قومی – فرهنگی و تشکل های قومی سراسری روسیه باشند که در حوزه تقویت اتحاد اقوام روسیه فعال هستند.

nf00004672-2.mp4

۳- آزادی تریبون برای اقوام: اگر اخبار فدرال جامعه روسیه را دنبال کنید، حتما هر هفته به چندین گزارش از نشست‌ها و کنفرانس ها در دانشگاه ها، انستیتوها، اتاق های اجتماعی مناطق و دیگر سازمان ها و نهادهای فدرال با موضوع اقوام برخورد خواهید کرد که طی آن فعالین اجتماعی به تبادل نظر و آسیب شناسی اقوام در منطقه خود می‌پردازند. بدون شک این میزان برنامه‌ها سبب می‌شود که اگر مشکلی وجود دارد به هنگام، تبیین و بررسی شود تا در آینده به یکباره به صورت اعتراض‌های اجتماعی به مرز انفجار نرسد.

پیش‌تر در «در حوالی میدان سرخ» آزادی‌های سیاسی و اجتماعی در جامعه روسیه به صورت جسته و گریخته مورد بررسی قرار گرفت و تاکید شد که در این متغیر باید توجه داشت روسیه میان خاورمیانه و جامعه غرب است، اما در خصوص آزادی‌های قومی به جرات می‌توان گفت که از جمله کشورهای پیشگام است.  


نویسنده: احمد وخشیته، سردبیر دیدبان روسیه و دانشجوی دکتری علوم سیاسی در دانشگاه دوستی ملل روسیه
منبع: روزنامه اعتماد


پایان نوشتار/
 
کد مطلب: ۴۶۷۲
مولف : احمد وخشیته
مرجع : روزنامه اعتماد
نام شما

آدرس ايميل شما